۱۳۸۷ آذر ۸, جمعه

ربات تازه‌ی ناسا برای ساکنین ماه



هاشم سیماب


منبع: popsci.com



دوشنبه 9 اردی‌بهشت 87 - نسل جدید ربات‌های ناسا، شاید از نظر فن‌آوری چیز شگفت‌انگیز و تازه‌ای نباشد. اما نکته‌ی مهمی که به همراه این ربات‌هاست، امکان تازه‌ای است که به فضانوردان آینده هدیه خواهد شد: این ربات‌ها می‌توانند محل استقرار و زندگی فضانوردان را به هرجایی که می‌روند، ببرد.
چیزی که تصویر آن را می‌بینید، یک خانه‌ی متحرک است: Athlete به معنی پهلوان، مخفف (All-Terrain Hex-Limbed Extra-Terrestrial Explorer) است.او به راستی پهلوان است. با شش پایی که هر کدام از آن‌ها قابلیت‌های بسیاری دارند.
"پهلوان" را متخصصان آزمایشگاه پیشرانه‌ی جت ناسا در پاسادنا ساخته‌اند. این موجود شش‌پای آلومینیومی دو متر و نیم قطر و دو متر و 10 سانتی‌متر ارتفاع دارد. هر کدام از این پاها جداگانه کنترل می‌شوند و با استفاده از چرخ‌های بسیار سبک به این سو و آن سو حرکت می‌کنند.
در زمین‌های ناهموار این چرخ‌ها قفل می‌شوند تا پهلوان با نوک پایی راه رفتن، از زمین‌های پوشیده از قلوه‌سنگ‌ها یا تپه‌های با شیب زیاد بالا برود. روباتی که به ماه خواهد رفت، تقریبا دوبرابر این نمونه‌ی آزمایشی است که در تصویر دیده‌اید و از فولاد ساخته شده است. او باید بتواند 15 تن بار را به راحتی با سرعت مجاز 5 کیلومتر در ساعت و به هرجایی که لازم است، به دوش بکشد. به گفته‌ی یکی از متخصصان این سرعت مجازی است که شما می‌توانید بدون دغدغه از چپ شدن در ماه – به دلیل گرانش پایین آن – حرکت کنید.

مزیت استفاده از پهلوان واضح است: در زمین شما کاراوان خود را در کمپ اصلی پارک می‌کنید و برای گشت‌های روزانه در اطراف، از ماشین‌هایی مثل جیپ استفاده می‌کنید. حالا همین اتفاق در ماه خواهد افتاد: پهلوان ایستگاه اصلی را متحرک می‌سازد و فضانوردان با استفاده از مه‌نوردهای کوچک خود در اطراف به گشت و گذار می‌پردازند. بعد، وقتی که از گشت‌های روزانه‌ی خود خسته شدند، سوار کاراوان خود می‌شوند و آرام به مکان دیگری حرکت می‌کنند. فضانوردان روی ماه یا مهندسان در پایگاه‌های زمینی می‌توانند مقصد بعدی پهلوان را مشخص کنند. دوربین‌هایی که دورتادور این شش‌پا نصب شده‌اند می‌توانند نمایی سراسری (پانوراما) از محیط اطراف به کاربر نشان دهند.
وقتی دو پهلوان به هم متصل شوند، درهای محل سکونت فضانوردان با دقتی حدود یک هزارم سانتی‌متر نسبت به هم تنظیم می‌شوند. این محوطه‌ای آب‌بندی شده را فراهم می‌کند. در این شرایط، فضانورد می‌تواند با تی‌شرت خود از محوطه‌ای که زندگی می‌کند به مثلا آزمایشگاهش در اتاق بغلی برود. در آن‌جا فضانوردان می‌توانند نمونه‌های سنگی که در طول ماموریت‌های روزانه و یا با استفاده از دریل‌ها و ابزارهای خاکبرداری که به پاهای پهلوان نصب می‌شوند جمع‌آوری شده‌اند را آزمایش کنند.
آن‌ها به دنبال پاسخ سوال‌های علمی زیادی خواهند بود. مثلا آیا به راستی یک شهاب‌سنگ نسل دایناسورها را منقرض کرده است و اگر این‌طور باشد، این اتفاق چه زمانی بوده است؟ ممکن است سرنخ این معما در ماه باشد!
یک برخورد عظیم با زمین می‌تواند پوششی نازک از غبار را بر سطح ماه بنشاند. چون ماه هیچ حرکت لایه‌ای (حرکت تکتونیکی) ندارد، لایه‌های زیر سطح، احتمالا کمتر با هم مخلوط شده‌اند. استفاده از یک ماشین حفار در پهلوان، به ما اجازه خواهد داد تا به لایه‌های مختلف نگاهی بیندازیم و سیر زمانی تقریبا واضحی از وقتی که این رویدادها اتفاق افتاده داشته باشیم - درست همچون نگاه کردن به رگه‌های تنه‌ی درخت.
دانشمندان JPL امیدوارند که پهلوان را تا سال 2012 در ماموریتی بدون سرنشین و برای آزمایش به ماه بفرستند. اینکه در آینده چه اتفاقی خواهد افتاد، تا اندازه‌ی زیادی بستگی به موفقیت برنامه‌های ناسا دارد. مهم‌ترین آن‌ها جانشین کردن پروازهایی است که به جای سیستم شاتل‌ها، از سیستم‌های کپسولی (همچون سایوزهای روسی) استفاده خواهند کرد.
ناسا در نظر دارد تا سال 2020 دوباره انسان‌هایی را بر ماه فرود آورد. اگر چنین شود، احتمالا پهلوانِ آینده، از این نمونه‌ی آزمایشی بسیار پیشرفته‌تر خواهد بود. در نهایت ربات باید بتواند به صورت خودگردان عمل کرده و با استفاده از فرمان صوتی فضانورد نیز ماموریت‌های خود را انجام دهد. او همچنین باید بتواند از تخته‌سنگ‌های عمودی با استفاده از قلاب‌های چنگکی فرود آید.
شاید پهلوان ِ آینده، به قول یک ضرب‌المثل ایرانی، بتواند از دیوار راست هم بالا برود! دیواری که سرانجام آدمی را به مسکونی کردن ماه یا مریخ خواهد رساند.

در همین زمینه:+ فیلمی از آزمایش این ربات


+ صفحه‌ی ربات در سایت رسمی JPL


هیچ نظری موجود نیست: