آسمان‌تان چطور بود؟

راهنمای تعیین حد قدر در شب‌های رصدی
آیرین شیوایی

از یک شب رصدی بازگشته اید؛ برای دوست منجمتان از رصد و جایی که رفته بودید، صحبت می کنید؛ پیش از هر چیز او از شما می پرسد: "آسمانش چه طور بود؟" پاسخ شما چیست؟
- خوب بود
- بد نبود، از تهران بهتر بود!
- عالی! نمی دونی چه آسمونی بود!!
....

اما این پاسخ ها چه قدر برای دوست‌تان قانع کننده هستند؟ آیا او با شنیدن این پاسخ‌ها متوجه وضعیت آسمان آن محل می‌شود؟
یکی از روش‌های سنجش تاریکی آسمان شب، سنجش "حد قدر" آسمان است. حد قدر آسمان نشان می‌دهد کم نورترین ستاره‌ای که در آن آسمان می‌توانید با چشمان برهنه ببینید، از چه قدری است. به این ترتیب آسمانی با حد قدر 6.5، آسمانی بسیار مناسب و آرمانی است و آسمان شهرهای بزرگی مانند تهران حد قدری حدود 3.5 تا 4.5 دارند.
یکی از روش‌های سنجش حد قدر آسمان، که بیشتر مورد استفاده منجمان آماتور است، شمردن تعداد ستاره‌های قابل مشاهده با چشمان برهنه در مناطق مشخصی از آسمان است. شما مناطق مشخص شده را در آسمان می‌یابید و ستاره‌هایی را که می‌توانید در آن منطقه ببینید، می‌شمارید. سپس با مراجعه به جدول‌های مربوط، از روی تعداد ستاره‌ها می‌توانید حد قدر آسمان‌تان را تخمین بزنید.
این نقشه‌ها و جدول‌های مربوط به آنها را، که تمام آسمان را پوشش می‌دهند، می‌توانید در اینجا بیابید:

http://obs.nineplanets.org/lm/rjm.html